arkaplan

ÖNİNCELEME DURUŞMASI

HMK madde 137 – (1) Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır. Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir.

(2) Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez.

Duruşmasız Ön İnceleme

Hakim hazırlık işlemleri yapar. Tarafların dilekçelerini ve eklerini inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler. Hakim önce dava şartları ile ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir.

Verilen karar davayı sona erdirici nitelikte ise, hakim, tarafları ön inceleme duruşmasına davet etmeden ve dinlemeden gerekli kararı verir.

Bu halde, ön inceleme duruşması, yapılmasına tarafları ön inceleme duruşmasına davet edilmesine ve tahkikat aşamasına geçilmesine gerek kalmaz.

Ön İnceleme Duruşması

Yukarıda belirtilen ön incelemeyi tamamladıktan sonra öninceleme için bir duruşma günü tespit edilerek davet edilir.

Sulh için gerekli anlaşmayı yapmayı duruşmaya sadece taraflardan birinin katılması halinde yargılamaya devam etmesi durumunda, gelmeyen tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği ve savunmasını genişletebileceği veya değişebileceği ayrıca ihtar edilir.

İki tarafında ön duruşmaya gelmemesi halinde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.

Taraflardan biri gelmezse ; Duruşmaya gelen taraf davayı takip etmeyeceğini bildirirse, gene dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilecektir. Duruşmaya gelen taraf davaya devam edilmesini talep ederse, ön inceleme duruşması gelmeyen tarafın yokluğunda yapılır.

Bu halde gelen taraf, gelmeyen tarafın muvafakati aranmaksızın iddia ve savunmasını genişletebilir veya değiştirebilir.

Ön inceleme duruşmasına iki taraf da gelmiş ise, bir taraf ancak karşı tarafın açık muvafakati ve ıslah yolu ile iddia veya savunmanı genişletebilir veya değiştirebilir.

İlk önce dava şartları ve ilk itirazlar hakkında taraf dinlenir. Ondan sonra gerekli kararı verir. Hakimin dava şartları ve ilk itirazlardır, hakkındaki kararı davayı sona erdirici nitelikte değilse, hakim davanın esası hakkında ön inceleme yapar.

Hakim önce tarafların iddia ve savunmalarını çerçevesinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder. Uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hakim, tarafların sulh veya arabuluculuğa teşvik eder ve bu hususu tutanağa geçirir.

Taraflar sulh olursa, sulh anlaşması tutanağa geçirilir ve tutamağın altı duruşma da hazır bulunan taraflarca imzalanır. Sulh anlaşması taraflar arasında ki uyuşmazlığın tümünü kapsıyorsa tahkikat aşamasına geçilmezse gerek yoktur. Hakim tarafların talebine göre vereceği karar ile davayı sona erdirir.

Ön inceleme duruşmasının sonunda, taraflar sulh olmazlarsa, tarafların anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanakla tespit edilir.

Tahkikat ön inceleme tutamağı esas alınmak suretiyle yürütülür. Ön inceleme kural olarak tek duruşmada tamamlanır. Zorunlu olan haller de bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma günü tayin edilir.

Ön inceleme duruşmasında, taraflara dilekçesinde gösterdikleri, ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmadan veya başka yerden getirilecek belgelerin getirilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları için iki haftalık kesin süre verilir. Bu hususların verilen kesin süre içerisinde tam olarak yerine getirilmemesi halinde o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verilir.

HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE VE ZAMANAŞIMI HAKKINDA KARAR VERİLMESİ

Taraflar tahkikat duruşmasına davet edilmez. Ön inceleme aşamasının tamamlanabilmesi içim, hakim davalının hak düşürücü süre ve Zamanaşımı defini inceleyip karara bağlaması gerekmektedir. Hak düşürücü süreyi yerinde bulursa hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilir.

Hakim, davalının zamanaşımı defini incelemesi sonucunda davanın zamanaşımına uğramış olduğu kanısına varırsa davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verir.

Tahkikat aşamasında da hakim yargılamayı basitleştirmek ve kısaltmak için kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine, tahkikatın her aşamasında tarafların iddia ve savunmalarından birinin veya bir bölümünün diğerinden önce incelenmesine karar verebilir.


Web sitesi içerisindeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Avukat Sevin Özşeker Karabudak’a ve Av. Derin Özşeker ‘e  aittir. Bu web sitesindeki makale ve içeriklerin izinsiz olarak başka sev sitelerinde paylaşılması ve kullanılması halinde  hukuki ve cezai işlem yapılacaktır. Yazılar bilgi vermek amacı ile paylaşılmakta olup konu ile ilgili  avukattan ofisinden danışmanlık alınması gerekmektedir. Her konu kendi içerisinde farklıdır. Ayrıntılı bilgi için 0530 434 48 48 – 0536 930 52 60